Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Τα μνημεία της πόλης του Ηρακλείου, η ιστορία και οι κίνδυνοι που παραμόνευαν

Τα μνημεία της πόλης του Ηρακλείου, η ιστορία και οι κίνδυνοι που παραμόνευαν
Μια έκθεση του Στέργιου Σπανάκη, γραμμένη τον Αύγουστο του 1965, πιθανότατα για το δήμαρχο Ανδρέα Καλοκαιρινό




Ένα καταπληκτικό κείμενο του κορυφαίου ιστοριοδίφη Στέργιου Σπανάκη για το Ηράκλειο της δεκαετίας του 1960, με μια παρουσίαση των μνημείων και της ιστορίας τους, αλλά και επισήμανση των κινδύνων που παραμόνευαν, φιλοξενούμε σήμερα. Το 25 σελίδων δακτυλογραφημένο κείμενο είχε γραφεί ακριβώς 45 χρόνια πριν, τον Αύγουστο του 1965, και πρέπει μάλλον να απευθυνόταν στον τότε δήμαρχο Ανδρέα Καλοκαιρινό, που λίγους μήνες νωρίτερα είχε αναλάβει τα καθήκοντά του για μια δημαρχιακή θητεία η οποία ουδέποτε ολοκληρώθηκε, καθώς μεσολάβησε η χούντα. Μπορούμε να συμπεράνομε, ακόμη, ότι το γεμάτο ιστορικές πληροφορίες σύγγραμμά του Στ. Σπανάκη συνόδευε ένα χάρτη ή επεξηγούσε εικόνες της πόλης και των μνημείων, καθώς υπάρχουν 78 σημεία στα οποία αναφέρεται και σε μερικά απ’ αυτά οι αναφορές παραπέμπουν σε επεξηγήσεις εικόνων.

Το κείμενο δεν έχει μόνο τις ιστορικές αναφορές, αλλά και επισημάνσεις για την πολιτική που θα πρέπει να εφαρμοστεί για τη διάσωση πολλών μνημείων, ακόμη και ολόκληρων περιοχών. Κι αν εκείνες οι επισημάνσεις είχαν εισακουστεί, ενδεχομένως πολλά πράγματα να ήταν σήμερα διαφορετικά.

Στο εξαιρετικό, και εν πολλοίς προφητικό κείμενο, καθώς πολλά από όσα υποστήριζε επιβεβαιώθηκαν, ο Στέργιος Σπανάκης δίνει ακόμη την εξήγηση για το πολυσυζητημένο θέμα της αποστροφής του «προσώπου» του Ηρακλείου από τη θάλασσα. Οι επιδρομές των πειρατών και ο βοριάς που «χτυπούσε» την πόλη επέβαλλε, στην πάροδο του χρόνου, αυτή τη «στάση» της πόλης.

Τεχνικά, η έκθεση χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο είναι μια εισαγωγή με γενικότερα ιστορικά στοιχεία για την πόλη του Ηρακλείου, από την αρχαιότητα. Και το δεύτερο περιλαμβάνει τις αναφορές για 78 μνημεία και θέσεις της πολιτείας.

Η έκθεση του Στέργιου Σπανάκη υπάρχει στα αρχεία του δήμου Ηρακλείου.

 http://www.patris.gr/articles/184904

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Οκτώ φιλέλληνες στην υπηρεσία της Επανάστασης

Οκτώ φιλέλληνες στην υπηρεσία της Επανάστασης Γράφει ο Βαγγέλης Γεωργίου Ο Καποδίστριας είχε πει κάποτε ότι « ο φιλήκοος των ξένων είναι προδότης » . Αρκετά χρόνια πιο πριν ο Γάλλος Βολταίρος παρότρυνε «υπερασπιστείτε την Ελλάδα, διότι σε αυτήν οφείλουμε το πνεύμα μας, τις επιστήμες και όλες μας τις αρετές » . O πρώτος ήταν πολιτικός και ο δεύτερος φιλόσοφος. Ο πρώτος μιλούσε, έχοντας στο μυαλό του τα «γεράκια» της Βιέννης και τις «αλεπούδες» του Λονδίνου και ο δεύτερος έκανε μια ρομαντική παρότρυνση, δημιουργώντας φιλέλληνες. Ουσιαστικά και οι δύο επαληθεύτηκαν. Τα φιλοδυτικά κόμματα πολέμησαν τον Καποδίστρια και την μεταπαναστατική οργάνωση της χώρας, ενώ υπήρξε μια σειρά ξένων κοσμοπολιτών που ήρθαν, όπως θα ήθελε ο Βολταίρος, να βοηθήσουν τους επαναστατημένους Έλληνες: Ένας Πορτογάλος, ένας Αμερικανός, ένας Ελβετός, ένας Σκωτσέζος, ένας Ιρλανδός, , ένας Άγγλος, ένας Γερμανός και ένας Πολωνός. Οκτώ προσωπικότητες, που δεν είναι τόσο γνωστές, όπως ο Λόρδος Βύρων, πο...

Η μεγάλη σφαγή στο Λασίθι

Η μεγάλη σφαγή στο Λασίθι Άνοιξη 1867 : Ο αιμοσταγής πασάς που έσφαξε το Λασίθι… Η ιστορική συγκυρία για την Κρήτη! Του Κώστα Α. Μπογδανίδη Η άνοιξη του 1867 βρήκε την Κρήτη σε μια ακόμη επαναστατική άσκηση. Οι κρητικοί έχουν επαναστατήσει (το 1866) για μια ακόμη φορά και οι Τούρκοι έχουν χάσει τον λογαριασμό! Το αίτημα για αυτοδιάθεση ή και για ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα είναι επίκαιρο όσο ποτέ και η Υψηλή Πύλη προσπαθεί να βρει μια λύση. Διπλωματική ή στρατιωτική δεν έχει τόσο σημασία. Όλα είναι στην κόψη του ξυραφιού. Ο σουλτάνος αποφασίζει να στείλει στο νησί έναν από τους καλύτερους αξιωματικούς του, τον Κροάτη Ομέρ Πασά και οι κρητικοί μαθαίνουν ότι έρχεται ως κυβερνήτης ο Δημ. Μαυροκορδάτος . η ιστορία τα θέλησε έτσι ώστε να έρθει …Αττίλας –Ομέρ Πασάς, αλλά να μην έρθει ο Μαυροκορδάτος. Κάποιοι είχαν θελήσει αλλιώς και ίσως να είχε γραφεί διαφορετικά η ιστορία. Η Κρήτη τον 19ο αιώνα πέρασε δύσκολες στιγμές. Για ένα διάστημα ήταν στην αιγυπτιακή κατοχή. Το 1840 ξεσ...

Αρθρό από την Στήλη ΕΝΤΕΥΚΤΗΡΙΟΝ του 28ου φύλλου της εβδομαδιαίας εφημερίδος «ΗΡΑΚΛΕΙΟΝ» της 17 Φεβρουαρίου 1894

  Αἱ Ἀπόκρεῳ Αἱ Ἀπόκρεῳ λέγονται ὑπὸ τῶν Ευρωπαίων Καρναβάλια. Η λέξις συνήθως θεωρείται σύνθετός ἐκ τοῦ Carne vale (=κρέας ὑγίαινε ), ἀλλά τινες τὴν θέλουσιν κατά παραφθοράν ἐκ τοῦ Carne levamen = ἐκ τοῦ κρέατος ἀπαλλαγή. Τα Καρναβάλια ἀρχίζουσι συνήθως ἐν τῇ Δ. Εὐρώπη ἀπὸ τῆς ἑορτῆς τῶν Ἐπιφανίων (6 Ἰανουαρίου). Ἐν Βενετίᾳ ἄρχονται ἀπὸ τῆς ἑορτῆς τοῦ Αγ. Στεφάνου (26 Δεκεμβρίου), ἐν Ἰσπανίᾳ ἀπὸ τῆς ἑορτῆς τοῦ Ἁγίου Σεβαστιανοῦ (20 Ἰανουαρίου), ἐν Βελγίῳ δέ, Γαλλία, Αυστρία και Δυτ. Γερμανία τὰ Καρναβάλια ἄγονται κυρίως τὴν τελευταίαν πρὸ τῆς τεσσαρακοστῆς ἑβδομάδα. Τὰ Καρναβάλια ἀνεφάνησαν τὸ πρῶτον ἐν Ἰταλίᾳ, εἶνε δ' οὐδὲν ἄλλο ἥ ἡ Ρωμαϊκὴ ἑορτὴ Saturnalia ἐκχριστιανισθεῖσα. Ἐν Βενετία πανηγυρίζονται λαμπρῶς τὰ μεγάλα λεγόμενα Καρναβάλια μὲ μεταμφιέσεις, θηριομαχίας καὶ πυροτεχνήματα , ἐν Ρώμῃ δὲ μὲ πομπάς μεγαλοπρεπεῖς καὶ ἱπποδρομίας, καθ᾿ ἂς βάλλουσι τοὺς παρελαύνοντας δι ' ἀνθιῶν καὶ κομφέτων. Ἐν Παρισίοις περιάγουσιν ἐν μεγάλῃ πομπῇ καὶ ἐν συνοδεία πολλῶν μετη...